تاریخچه اتومبیل های پیکان و ژیان
ساعت ۱٢:٤٤ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/۱۱/۱۸   کلمات کلیدی:

با سلام


تاریخچه اتومبیل پیکان

ایران ناسیونال یا همان ایران خودرو که مادر پیکان در 40 سال اخیر بوده روز 12 مهرماه 1341 با سرمایه‌ای در حدود 10 میلیون تومان و با هدف مونتاژ و تولید انواع خودرو وتوسط آقایان حاج علی اکبر خیامی ، محمود خیامی ،احمد خیامی ، خانم مرضیه خیامی و خانم زهرا سیدی رشتی در خیابان اکباتان تهران تأسیس شد و از 28 اسفندماه 1342 با تولید اتوبوس شروع به کار کرد. اینک با گذشت بیش از40سال از زمان تأسیس آن همچنان در زمینه ی طراحی و تولید خودروهای سواری ، اتوبوس و مینی بوس به عنوان بزرگترین تولید کننده ی خودرو در کشور ، در راستای تأمین نیاز های جامعه ، ورود به بازارهای جهانی ، تعمیق ساخت داخل کردن قطعات و در نهایت تحقق اهداف ایران به فعالیت خود ادامه می دهد .

شرکت ایران خودرو بزرگترین شرکت خودرو سازی کشور می باشد که به طور متوسط 65 تا 70 درصد تولید خودرو داخل کشور را به طور دائم به خود اختصاص داده است . اما تولید اتوبوس آن هم به تیراژ محدود خواسته‌های برادران خیامی، مدیران آن روز ایران خودرو، را برآورده نمی‌کرد، و به همین دلیل در آن زمان آنها سعی کردند با کارخانجات خودروسازی دنیا ارتباط برقرار کنند تا بتوانند خودرویی را برای اقشار متوسط در ایران تولید کنند.

فورد، پژو، فولکس‌ و تالبوت برخی گزینه‌هایی بودند که با آنها تماس برقرار شد. هنوز هم بسیاری بر این باورند که استعمار پیر انگلستان که صنعت خودروی خود را در آن روزگار مظهر اراده ملی خود می‌دید، به وسیله راه‌هایی که همه به آن روش‌های انگلیسی نام می‌دهند سبب شد تا شرکت تالبوت بتواند جای شرکت‌های آلمانی و فرانسوی را بگیرد؛ اما عده‌ای دیگر نیز می‌گفتند در آن زمان تنها کارخانجات انگلیسی روی خوش به مدیران ایران خودرو نشان دادند. به هرحال پیکان وارد ایران شد.

تبلیغات پیکان

درسال 1345 قراردادی بین شرکت ایران خودرو و تالبوت در مورد مونتاژ و ساخت خودروی پیکان که نام انگلیسی آن هیلمن بود منعقد شد و به طور رسمی با وارد شدن قطعات از تالبوت انگلستان که در آن روزگار زیرمجموعه شرکت کرایسلر آمریکا بود تولید پیکان در اردیبهشت سال 1346 با ظرفیت 60 هزار دستگاه آغاز شد، این تیراژ به تدریج به 120 هزار دستگاه رسید.

اما ورود اولین پیکان به خیابان‌های تهران بسیار جالب بود، خودرو بعد از طی مسافت کمی جوش می‌آورد، علت هم مشخص بود، رادیاتور برای انگلستان طراحی شده بود نه ایران؛ بعدها با اصلاح این ایراد، مشکل پیکان تا حدودی حل شد. تولید داخل این خودرو به آرامی و با شکل‌گیری قطعه‌سازان کوچک و بزرگ و با به وجود آمدن نظام‌های مهندسی در حال افزایش بود. شاید دانستن این مطلب جالب است که تولید این خودرو پس از یک دهه تولید در انگلستان، در ایران شروع شد. پیکان را شاید هنوز هم بتوان در استرالیا دید، محبوب‌ترین مکان‌هایی که بعد از ایران این خودرو در آن تولید یا فروخته شده است را می‌توان انگلستان و استرالیا دانست.

چهره خودرو که طراحی آن در سال 1965 به پایان رسیده و در سال 1966 نیز در شهر کاونتری انگلستان تولیدش آغاز شده بود آکنده از فرم‌های هندسه و قرینه‌ای است که چهره یک اتومبیل کلاسیک را تداعی می‌کند.
مدل‌های اولیه پیکان در انگلستان دارای حجم موتور 1725 سی‌سی بود، در سال‌های بعد یعنی سال 1969 مدل دولوکس پیکان که در ایران نیز بسیار مشهور است ساخته شد. بهترین مدل پیکان که در ایران معروف به پیکان اونجر است نیز در سال 1975 ساخته شد؛ تالبوت در آن زمان موتور پرتحرک فورد را بر روی پیکان گذاشته بود.

پیکان تا قبل از انقلاب در بیش از شش مدل تولید شد که پیکان استیشن، دولوکس، کار، جوانان برخی از مدل‌های قبل از انقلاب پیکان است. روند مونتاژ خودرو در ایران خودرو به همین ترتیب تا سال 1364 ادامه یافت و تا این سال کماکان قطعات اصلی از خارج وارد و شرکت ایران خودرو آن را مونتاژ می‌کرد، و در کنار آن قسمت‌هایی چون بدنه، رادیاتور، شیشه و کمک فنر عقب و جلو در ایران ساخته می‌شد.

در سال 1364 خط تولید پیکان تالبوت انگلستان متوقف و در شرکت پژو فرانسه ادغام شد. با توجه به این وضعیت، تولید پیکان از سقف بیش از 70 هزار دستگاه در سال 1363 به سه هزار دستگاه در سال 1368 رسید و عملا خط تولید پیکان می‌رفت تا با توقف روبه‌رو شود. اما در سال 1368 مدیران آن زمان ایران خودرو تصمیم گرفتند تا خطوط دست دوم شرکت تالبوت را خریداری کرده و با تقسیم آن در تولید کنندگان قطعات خودرو و بازسازی بخشی از خطوط تولید ایران خودرو سعی کردند پیکان را از ورطه نیستی نجات دهند، اما بعد از نصب خطوط ایران خودرو با خطوط ناقص ، دست دوم و مستهلک شده‌ای روبه‌رو بودند که کاستی‌های فراوانی داشت.

در سال 1370 صنعت خودروی ایران به جانداری نیمه‌مرده شبیه بود؛ رکود اقتصادی و صنعتی بعد از جنگ و حدود هفت سال خواب زمستانی، ایران خودرو را در آستانه نابودی قرار داده بود. در آن زمان بسیاری معتقد بودند دیگر احتیاجی به صنعت خودرو نیست و عده‌ای نیز خواستار ادامه تولید کارخانجات خودروسازی و نجات آن بودند، اما پیکان در آن سال‌ها، صنعت خودروی ایران را نجات داد و جریان حیاتی سرمایه را به شرکت ایران خودرو بازگرداند.

حتی در اوایل دهه 70 و واردات انبوه خودرو، این خودرو از محبوبیت نیفتاد و هم‌چنان پول رایج بازار خودروی ایران بود. تعمیر راحت، ارزان بودن تعمیر، تعمیر در همه جا، هزینه کم و انس مردم ایران با این خودرو، هم‌چنان این خودرو را تا سال 1380 به عنوان پرمشتری‌ترین خودرو مطرح می‌کرد. خودروی پیکان از طی دهه 70 به بعد سبب شد مراکز قطعه سازی نیز بعد از انقلاب دوباره با داخلی سازی قطعات پیکان شکل بگیرد، بسیاری از قطعه سازان از کپی کاری قطعات پیکان به روش مهندسی معکوس به دانش ساخت دست یافتند وتا جایی پیش رفتند که هم اکنون به اروپا و آمریکا نیز صادرات قطعه انجام می‌دهند.

آخرین مدل پیکان طراحی معروف کرایسلر است که تولیدش در ایران از سال 1359 آغاز شد. شاید اولین زمزمه‌های رفتن پیکان سال 1356 به گوش می‌رسید. در آن زمان قرار بود پژو 304 هووی پیکان شود و طی مدتی کوتاه این نوعروس، قصد گرفتن جای پیکان را داشت. و بالاخره در سال 1384 و تولید دو میلیون و 295 هزار دستگاه پیکان تولید آن متوقف شد.

سال شمار تولید انواع سواری :

1346) سواری پیکان در مدلهای دو لوکس ، کار لوکس ، جوانان و تاکسی با حجم موتور 1600 و 1725 و 1800 سی سی .
1369) سواری پژو 405 در مدلهای Gl و Glx با حجم موتور 1580 سی سی
1374) سواری پژو 405 در دو مدل دنده ای و اتوماتیک با حجم موتور 2000 سی سی
1374) سواری پژو 205 مدل Gr با حجم موتور 1360 سی سی
1376) سواری پژو Rd با حجم موتور 1600 سی سی
1377) سواری استیشن پژو 405 با حجم موتور 2000 سی سی
1378) پارس با حجم موتور 1800 سی سی
1379) تولید آزمایشی سمند (پروژهx7 ) با حجم موتور 1800 سی سی و سیستم انژکتوری
1380) پژو 206 باحجم موتور 1400 سی سی
1380) افتتاح خط تولید سمند با حضور ریاست محترم جمهور وقت آقای خاتمی
و پس از آن تولید سمند Lx.
1383)تولید سومین مدل سمند." سمند سریر"
1384)پرده برداری از اولین پزو فرانسوی , ایرانی .پژو آریان و تولید آخرین پیکان !

سال شمار تولید انواع خودروهای کار :

 1342 اتوبوس مرسدس بنز مدل 302 ، مدلهای ( برون شهری ، درون شهری ، فرمان چپ و شاسی ) ، اتوبوس بنز Lp 608 ، اتوبوس بنز مدل Op
1344) مینی بوس کومر (مینی بوس ،وانت و آمبولانس )
1346) مینی بوس مرسدس بنز مدل 319 که بعد ها به مدل 309 تغییر یافت در مدلهای : (استاندارد و سقف بلند )
1349) مینی بوس مرسدس بنز 409 آمبولانس
1350) مینی بوس بنز 309 (مینی بوس ، وانت و آمبولانس تک کابین و دو کابین )
1367) مینی بوس مرسدس بنز مدل 508 ( استاندارد و سقف بلند )
1368) اتوبوس شهری مدل O355
1369) مینی بوس بنز 508 کاروان ، مینی بوس بنز 409 ، مینی بوس بنز M30 ، مینی بوس بنز 508 کاروان ، مینی بوس بنز 409 ، مینی بوس بنز M30
1373) اتوبوس توریستی سقف بلند مدل 400 ، مینی بوس بنز O508 D
1374) اتوبوس سوپر C400 ، مینی بوس کاروان
1375) اتوبوس درون شهری S360
1376) اتوبوس دو طبقه ی نئوپلن ، اتوبوس فرودگاهی نئوپلن ، اتوبوس شهری لاینر نئوپلن ، اتوبوس توریستی سقف بلند مدل 400 تولید انبوه ، مینی بوس هیوندایی مدل E ، مینی بوس هیوندایی مدل M ( مینی بوس و نوع وانت ) ، اتوبوس شهری دو کابین

 

* اتومبیل ژیان، ۶۰ ساله شد!

امسال شصتمین سالگرد تولید نخستین اتومبیل فرانسوی سیتروئن Citroen 2CV (یا همان ژیان که در سال 1347 توسط شرکت سایپا در ایران مونتاژ شد) است. خودروی ژیان در فرانسه با نام "دوژوو" ( "Deux Chevaux" ) معروف است. دو ژوو در زبان فرانسوی به معنای "دو اسب" است که بیان گر قدرت دو اسبی این خودرو در مقیاس فرانسوی است. محبوبیت فراوان این خودرو بیشتر به خاطر قیمت ارزان و مصرف بسیار کم بنزین آن است.

شاید هنگامی که این خودرو برای اولین بار در نمایشگاه خودروی پاریس در هفتم اکتبر سال 1948 رو نمایی شد هیچ کس فکر نمی کرد تا بیست سال این خودرو از محبوب ترین و پر فروش ترین خودروهای فرانسه باشد.  کارشناسان در آن زمان ورود و موفقیت این خودروی دو سیلندر در بازار را بسیار خنده دار می دانستند اما پس از موفقیت چشمگیری که این خودرو در عرصه بازار اتومبیل به دست آورد همگان را شگفت زده کرد. شرکت سیتروئن طی سالیان متمادی یا ایجاد تغییراتی مدل های جدید ژیان را به بازارها معرفی کرد تا بالاخره آخرین مدل آن در سال 1990 به جهان خودرو معرفی شد.

از روز 7th October 1948 که برای نخستین بار در 35 امین نمایشگاه اتول پاریس به نمایش گذاشته شد  و آمریکایی ها به طعنه به آن “tin can” (قوطی حلبی - یا بقول ما ایرانی ها: لگن! ) ، آلمانی ها به آن اردک کوچک ، و انگلیسی ها به آن حلزون نام نهادند! تا سال 1990 میلادی در حدود 5 میلیون دستگاه ژیان را فروختند و یک صف طولانی 5 ساله برای خرید دستگاه نو آن در بین خانواده ها و مردم کم درآمد و اکثرا کشاورز یا جوان فرانسوی وجود داشت و به همین دلیل بود که ژیان های دست دوم را گران تر و حتی دو برابر قیمت نوی ان می خریدند تا ۵ سال در نوبت نمانند!

نمونه های اولیه ( Prototype ) ژیان را فرانسوی ها از ترس این که آلمان ها و هیتلر از آتها بعنوان نمونه های ماشیت های نظامی استفاده نکنند در چند مزرعه قایم کرده بودند که بعداز جنگ تعدادی از زیر خاک بیرون آورده شدند. کلیک کنید و ببینید... مدل های اولیه ژیان فقط یک چراغ جلو داشت و با هندل روشن میشد (جلوی پایین کاپوت). بعدها دوچراغه شد و دارای استارتر مدل امروزی.. ظاهرا آینه بغل هم نداشته است! 


عکس روز پرده برداری از ژیان ( سیتروئن) در پاریس


ژیان فرانسوی و فولکس قورباغه ای ( بیتل BEETLE ) آلمانی  دو قارقارک کوچولوی ارزان قیمت زمان جنگ جهانی دوم بودند که تقریبا هیچ نیازی به تعمیر نداشتند و همین باعث کسادی بازار کارخانه های اتومبیل سازی شده بود و ازین بابت ناراحت بودند و بهمین دلیل بود که تولیدش را متوقف کردند. اما برای مردم اکثرا روستایی و فقیر فرانسه زمان جنگ دوم جهانی بسیار هم مناسب بود و می توانستند با آن سبد های تخم مرغ
را کیلومترها در جاده های خاکی و پر دست انداز به بازار ببرند و هم با آن به گشت و گذار و پیک نیک بروند و هم این که صندلی عقبش را دراورده و در پارکها و پیک نیک ها بعنوان نیمکت استفاده کنند!

ژیان که نام فرانسوی اش 2 CV است، امروزه بعنوان یک کالای آنتیک و بسیار گران قیمت و در عین حال نوستالژیک و خاطره انگیز، اسطوره و افسانه ( myth و legend ) به شمار می رود. از آن جا که هیچ نیازی به تبلیغات نداشت روز اول از روزنامه نگاران برای مراسم پرده برداری از آن دعوتی نشد، به همین دلیل بود که ژورنالیست ها که به آنها بر خورده بود سعی در مسخره کردنش کردند و مثلا امریکایی ها که زیاد هم با فرانسوی ها خوب نیستند- به خاطر ضعفی که فرانسوی ها در مقابل هیتلر نشان دادند- متلک پراکنی کرده و به ژیان لقب قوطی باریک ( و یا چتری که 4 چرخ داره 'Umbrella on wheels' ) داده و به طعنه می گفتند : Does it come with a can opener? ( در بطری بازکن هم باهاش میاد؟!)...


ژیان
نه تنها اولین اتومبیل سازگار با محیط زیست بود ( از لحاظ مصرف خیلی کم بنزین ) بلکه صنعت اتومبیل سازی آن زمان را هم متحول کرد و لقب اتومبیل مردمی ( THE people’s car ) را از آن خود کرد. حتی در سال 1958 مدل جدیدی بنام صحرا ( “Sahara” 4x4 2CV ) با دو انجین - یکی برای چرخ های عقب و یکی برای جلو - ساخته شد. ژیان ها اول فقط در یک رنگ خاکستری تولید می شدند ولی بعدها رنگ های شاد و متنوع - زرد و قرمز - هم اضافه شدند. داشبرد بسیار ساده، صندلی های بدون پشتی ، و انجینی که با آب سرد میشد... ( ۱۱ تصویر را ببینید )


عکس مدل سال 1963 یک ژیان فرانسوی دو انچینی Citroen 2CV Sahara 4x4


 

تاریخچه و معرفی شرکت سایپا ( مونتاژگر ژیان در ایران) : در سال 1337 به دنبال افزایش روز افزون تقاضای خرید خودرو اندیشه ساخت البته به صورت مونتاژ در کشور شکل گرفت. اقدامات عملی در این زمینه با صدور مصوبه ای در سال 1342 از سوی وزارت اقتصاد در خصوص چگونگی شرایط پروانه ساخت خودرو صورت پذیرفت .از تقاضاهای پذیرفته شده در ان زمان می توان به شرکت های ایران ناسیونال (ایران خودرو) شرکت سهامی سیتروئن (سایپا) و جنرال موتورز ایران (پارس خودرو) نام برد.

شرکت سهامی ایرانی سیتروئن در سال 1344 در زمینی به مساحت 240 هزار متر و زیر بنای 20 هزار متر و با سرمایه اولیه 160 میلیون ریال توسط (( آلفرد آیسه)) تاسیس شد... با صدور پروانه تاسیس و تعیین اعضای هیئت مدیره در اواخر سال 1345 به صورت رسمی فعالیت شرکت آغاز شد.

تبلیغات ژیان

تهیه زمین احداث نخستین سالن تولید(سالن بدنه و رنگ فعلی) تهیه و تدارک لوازم مورد نیاز و ثبت علامت به همراه کلمه saipc که ماخذ ان فرانسوی بود و همچنین تقاضای ثبت کلمه ژیان از جمله اقداماتی بود که تا سال 1347 یعنی زمان بهره برداری از شرکت صورت گرفت.

اولین محصول تولیدی شرکت آکا نام داشت که طی چهار سال (از 1347 تا 1350) تعداد 1035 دستگاه تولید گردید ... سپس اتومبیل ژیان از این شرکت به بازار عرضه و در سال 1355 طی قرداد با شرکت فرانسوی رنو، رنو 5 هم به تولیدات شرکت افزوده شد.

عکسی از ژیان فرانسوی مدل سال Citroen 2CV - 1948



این روزها کارخانه فولکس واگن آلمان اتومبیل بیتل ( قورباغه ای) را، کارخانه فیات مدل 500 را، پورش مدل 911 را، کارخانه فورد مدل تی بن T-bon را، و حالا هم فرانسوی ها ژیان ( سیتروون) را که همگی برای میلیون ها نفر خاطره انگیزند دوباره با شکل و شمایل مدرن تر به بازار برگردانده اند.


 
عکسی از یک ژیان بدون بدنه



 جدیدترین مدل سیتروئن ( ژیان قدیمی) citroen_2cv_2009